Wie wil weten hoe lang de AI-investeringsgolf nog kan aanhouden, hoeft niet alleen naar Nvidia of Microsoft te kijken. Minstens zo veel zegt de productieplanning van ASML.

De chipmachinemaker uit Veldhoven verhoogde woensdag opnieuw zijn omzetverwachting voor 2026. ASML rekent dit jaar op een omzet van 43 tot 45 miljard euro, tegen eerder 36 tot 40 miljard euro. Meer betekenis voor de jaren daarna hadden de plannen voor de productiecapaciteit.

ASML verwacht dit jaar ongeveer 65 EUV-systemen te kunnen bouwen. In 2027 moet dat aantal met circa dertig procent toenemen tot 85 machines. Voor 2028 onderzoekt het bedrijf opnieuw een uitbreiding met dertig procent, waarmee de capaciteit richting 110 systemen kan groeien. Ook voor oudere DUV-machines ligt een vergelijkbaar groeipad op tafel.

Een uitbreiding van deze omvang wordt niet van kwartaal tot kwartaal besloten. Daarvoor moeten assemblagelijnen worden aangepast, installatieteams worden uitgebreid en leveranciers jarenlang vooruit investeren. Dat ASML die stap zet, wijst op een vraag die zich steeds verder in de tijd uitstrekt.

Verder terug in de keten
De eerste grote AI-investeringen waren vooral zichtbaar bij de exploitanten van datacenters. Microsoft, Alphabet, Amazon en Meta kondigden omvangrijke investeringen aan in servers, netwerken en rekenkracht.

Inmiddels verschuift die investeringsgolf verder terug in de keten. Chipfabrikanten breiden hun eigen productiecapaciteit versneld uit en leggen bestellingen eerder vast. “Onze klanten verhogen hun investeringen en versnellen al hun plannen. Daardoor zijn vanaf dit jaar meer systemen nodig”, zei topman Christophe Fouquet bij de presentatie van de cijfers.

TSMC blijft met zijn productie van geavanceerde rekenchips de grootste afnemer van EUV-machines. Ook Samsung, SK Hynix en Micron voeren hun investeringen in geavanceerd geheugen op. Dit zogeheten high-bandwidth memory (HBM), waarbij geheugen gestapeld wordt, is uitgegroeid tot een onmisbaar onderdeel van AI-systemen (zie onderstaande grafiek).

Daarmee breidt de investeringsgolf zich nog verder uit. Niet alleen producenten van rekenchips breiden hun fabrieken uit, ook de producenten van geavanceerd geheugen investeren op grote schaal.

Breder dan ooit: naast TSMC voeren ook producenten van AI-geheugen hun investeringen op.

Bron: verslaggeving ASML en taxaties Bank of America per 19 juni 2026. Overzicht van geschatte aantal leveringen van low NA EUV-systemen (exclusief high NA) naar logic- en memory-fabrikanten. Logicspelers weergegeven in blauw, memoryspelers in rood. Totale leveringen uitgelicht in geel.  

Capaciteit als concurrentievoordeel
Dat beeld tekende zich eerder dit jaar in april tijdens de jaarvergadering van ASML al af. Fouquet sprak toen opvallend veel over capaciteit. Op korte termijn zag hij daarin de belangrijkste uitdaging voor ASML. Niet omdat de vraag achterbleef, maar omdat de productie van een EUV-machine zich nauwelijks laat versnellen.  

Een EUV-systeem bestaat uit meer dan honderdduizend onderdelen en wordt gebouwd met een netwerk van gespecialiseerde leveranciers. Spiegels van Zeiss, lichtbronnen van Cymer en lasers van Trumpf vormen samen het hart van de machine. Extra capaciteit vraagt daardoor veel meer dan een extra assemblagelijn. Ook toeleveranciers, testfaciliteiten en installatieteams moeten meegroeien.

Financieel directeur Roger Dassen koppelde daar tijdens de vergadering een tweede voorwaarde aan. Meer productie begint met meer zichtbaarheid. Chipfabrikanten, ASML en leveranciers moeten hun plannen eerder delen, zodat investeringen tijdig kunnen worden gedaan. “Als binnen het hele ecosysteem duidelijk is wat iedereen nodig heeft, hoeft er in principe geen bottleneck te ontstaan”, zei hij.

De kwartaalcijfers suggereren dat die zichtbaarheid is toegenomen. Klanten leggen hun uitbreidingsplannen verder vooruit vast, waardoor ASML de eigen productiecapaciteit eveneens verder vooruit kan plannen.

Hogere lat
Op de beurs bleef het enthousiasme nog enigszins binnen de perken. Na drie uur handel noteerde het aandeel ASML rond het middaguur ongeveer 4 procent hoger. De cijfers overtroffen de verwachtingen, maar beleggers hadden vooraf al op een forse capaciteitsuitbreiding gerekend.

Verschillende analisten gingen uit van 90 EUV-machines of meer in 2027. De circa 85 systemen die ASML nu noemt, bleven daar iets bij achter. De plannen voor 2028 werden gunstiger ontvangen. Een mogelijke uitbreiding richting 110 machines lag boven veel eerdere ramingen.

De reactie laat zien hoe snel de verwachtingen zijn opgelopen. Een jaarlijkse productie van ruim honderd EUV-machines leek enkele jaren geleden nog een verre stip op de horizon. Inmiddels wordt zelfs een nieuwe capaciteitsuitbreiding van dertig procent door beleggers gezien als een logische volgende stap.

Daarmee komt ook een volgende fase van de AI-investeringen in beeld. De uitbreiding van datacenters werkt steeds verder door in de fabrieken waar de benodigde chips worden gemaakt. Voor ASML ligt daar de komende jaren een groot deel van de groei.